herb chambers toyota coupons rebody hunger chews coupon scrubbing bubbles toilet gel printable coupon uppgiftsskyldighet skatteverket gifts for disney lovers uk
1 april 2021
Posted in Blog 2021

De naturalistische drogreden

De rechtsfilosofie blijft een van mijn favoriete onderdelen van het recht. De filosofie biedt de mogelijkheid om eens met een andere bril naar het recht te kijken. Wat is recht eigenlijk? Waarom luisteren wij naar de letter van de wet? Waarom voelen algemene regels soms onrechtvaardig? Allemaal – fascinerende – vragen waar de rechtsfilosofie zich mee bezig houdt. In deze weblog zal een rechtsfilosofisch fenomeen centraal staan, namelijk de ‘naturalistische drogreden’. Bij een naturalistische drogreden wordt er een normatieve uitspraak over wat behoort direct afgeleid uit de feiten. Een feit volgt direct uit de norm. Echter, een premisse ontbreekt waardoor er sprake is van een naturalistische drogreden. Als jurist zal je altijd bewust met de taal bezig moeten zijn en drogredenen als deze moeten voorkomen.

De filosoof Fuller (1902-1978) hield zich bezig met de vraag waaraan gewoonten hun normatieve kracht ontlenen. Even een voorbeeld om deze ietwat vage zin te verduidelijken. Stel, je bent getrouwd en elke avond gaat u wandelen met uw partner, na de wandeling drinken jullie samen een kop thee. Deze activiteiten vormen duidelijk een gewoonte voor dit getrouwde stel. Echter, volgt uit deze gewoonte ook een normatieve kracht? Fuller zegt dat de gewoonte van een persoon, laten we deze X noemen, alleen een normatieve verplichting wordt voor X als X de indruk heeft gewekt bij een andere persoon, laten we die Y noemen, dat X volgens die gewoonte zal blijven handelen in de toekomst en dat Y zijn eigen handelen op de door X gewekte verwachting afstemt. De gewoonte van persoon X heeft een normatieve lading gekregen doordat persoon Y zijn handelen op het nog te komen handelen van persoon X afstemt, daarmee begint het op een regel te lijken. Het betekent niet dat X zich altijd moet houden aan deze gewoonte. Mocht X echter wel afwijken van deze gewoonte, dan is er wel een verplichting voor X om aan Y beredeneerd aan te geven waarom hij afwijkt van de gewoonte. Echtgenoot X en Y stemmen hun handelen dus op elkaar af. Als echtgenoot X op een dag besluit om een rondje met een vriend of vriendin te wandelen, zal echtgenoot Y verbaasd reageren. Het niet deelnemen aan de dagelijkse wandeling zal voor echtgenoot X een motiveringsplicht betekenen.

Nu is de grote vraag: levert deze situatie een naturalistische drogreden op en in hoeverre berust Fullers antwoord op zo’n naturalistische drogreden? Mijns inziens leidt Fuller een normatieve uitspraak af over wat behoort direct af uit een feit. Als het feit is dat X elke dag een gewoonte heeft en Y zijn handelen daarop aanpast dan zegt Fuller dat er sprake is van normatieve kracht van de gewoonte. Echter, zonder de premisse, dus de veronderstelling, dat er sprake is van een normatieve kracht zodra anderen hun gedrag aanpassen aan jouw gewoonte is er sprake van een drogredenering. Immers, dan wordt er een norm direct afgeleid uit het feit en mis je een veronderstelling in de redenering die ervoor zorgt dat het afleiden van die norm gerechtvaardigd wordt. Uit een simpel feit kan geen norm worden afgeleid, als het bijvoorbeeld regent dan betekent dat niet dat ik mijn paraplu moet opsteken. Er moet dus een hogere norm zoals ‘als het regent dient men een middel bij de hand te nemen dat voorkomt dat de persoon nat wordt’ boven het feit en de norm staan, op die manier ontstaat er geen drogreden.

Volgen jullie het nog? Die filosofie is soms knap ingewikkeld. Ik zou zeggen: pak er eens een kop thee bij en lees het allemaal nog een keer. Je zou ook een kop thee voor jou kunnen laten zetten, maar pas op dat de theezetter hier geen norm uit afleidt! Of laat je de naturalistische drogreden niet in de weg staan aan een stukje service?

Wat is de leukste drogreden die jullie kennen?