personalized gifts for boyfriend christmas can itunes gift cards be used for in game purchases halloween party gift ideas little monkey bizness coupon 2013
2 februari 2021
Posted in Blog 2021
2 februari 2021 Marit Kampstra

Kunnen rechten overdreven zijn?

Een vriendin, net 18, ruilt altijd plantjes op marktplaats. Tot ze onlangs ineens een mailtje kreeg van een juridisch adviesbureau. De advertentie was van Marktplaats verwijderd, want planten op Marktplaats zetten mag blijkbaar niet, en zeker niet de plant die zij in haar advertentie had… Die plant was namelijk ‘beschermd’. Als ze te kennen zou geven het niet meer te doen en de rechten van de tegenpartij te respecteren, dan bleef het bij een officiële waarschuwing. In elk ander geval zou de vriendin “rekening en verantwoording moeten afleggen over de leveranciers, verkochte aantallen, in voorraad zijnde aantallen, etc, en een schadevergoeding, winstafdracht en gemaakte juridische kosten moeten betalen”.

Ze schrok hier natuurlijk heel erg van, het leek totaal uit het niets te komen. Ze heeft bijna al haar planten via Marktplaats verkregen – ook de plant waar het nu om ging, andere mensen verkopen ook planten, en ze had nooit eerder iets gehoord over dat het niet mocht… En bovendien, het is helemaal niet haar bedoeling om winst te behalen. Het gaat gewoon om één plantje, waarvan een takje is afgeknipt en ze op marktplaats vraagt wie dat takje wil ruilen voor een ander takje.

Maar toch: de boodschap was duidelijk. Het mocht niet, op grond van art. 94 CKV[1], en de tegenpartij had al gezocht naar juridische bijstand. Geen grap dus.

Ik vertelde dit verhaal tegen een paar andere mensen, die geen rechten studeren, en ze zeiden ongeveer allemaal hetzelfde: ‘wat overdreven!’ of ‘pffff’.

In bovengenoemd voorbeeld is de bedoeling van de wetgever wellicht niet bedoeld voor een situatie als deze, maar toch kan ze wel verantwoordelijk worden gehouden. In die zin is het misschien inderdaad overdreven. Ze deed het ook totaal niet expres, en heeft er geen handel in of ook maar een cent aan verdiend. Daarbij komt nog dat ze niet wist dat die plant beschermd was. En hoe kon ze dat weten? Ik heb zelf geprobeerd de plant op te zoeken in het register onder het registratienummer én het depotnummer – welke beiden in de mail vermeld stonden – en zelfs toen kon ik nergens informatie over de plant vinden. De mogelijke gevolgen gaan dus best wel ver.

Maar aan de andere kant: de plant is blijkbaar beschermd. Dat wist ze niet. Dat planten überhaupt niet op marktplaats verkocht mogen worden, wist ze ook niet, maar behoorde ze wel te weten: planten staan namelijk op de lijst van de verboden middelen – hoewel niet erg uitgebreid en duidelijk, het staat er wel[2]. En daarbij: mocht het in een hypothetisch geval tot een rechtszaak komen, dan is er altijd een rechter die zich over de zaak buigt. Hij zal kijken of de bepaling in dit geval toegepast moet worden. De rechter interpreteert. De echte “overdreven” gevallen worden er dan hopelijk uit gefilterd. En kan een regel niet beter strenger op papier staan met een milde uitwerking, dan andersom?

Daarbij is het misschien ook goed om je de andere kant in te beelden. Er is een meneer die nieuwe planten ontwikkelt, en hij vraagt daar rechten voor aan. Kwekersrechten, zodat zijn geliefde plant beschermd wordt en hij de eerste jaren de “macht” erover houdt en er geld aan kan verdienen. Het is dan niet de bedoeling dat mensen – onwetend of niet – hier zelf voordeel uit halen. Bovendien gaf hij ook nog eens alleen een waarschuwing en werd de advertentie verwijderd; dat valt dus heel erg mee.

Conclusie

Kan een bepaalde wet overdreven zijn? Ik denk het niet. Liever te streng op papier, en de situatie door een mens laten beoordelen, dan andersom. Door de partijen zelf of daarna door de rechter kan bijna niet anders dan te komen tot een redelijke oplossing.