22 december 2020
Posted in 2009 - 2010
22 december 2020 Terecht Gesteld

De zaak MININOVA

De stichting bescherming rechten entertainment industrie, beter bekend als stichting BREIN, is een organisatie die zich sinds jaar en dag inzet tegen inbreuken op intellectuele eigendomsrechten van auteurs van muziek, films en software. Stichting BREIN is vooral bekend geworden vanwege haar vele rechtszaken tegen websites en downloadplatformen zoals Napster, Kazaa en The Pirate Bay. Vorige zomer kwam daar een nieuwe rechtszaak bij tegen Mininova, een van de meest bezochte BitTorrentplatformen ter wereld. Opvallend aan deze zaak zijn de behandeling van het auteursrecht, het onrechtmatige daad vraagstuk en de behandeling van de beperkte aansprakelijkheid. Naast invloed op soortgelijke platformen heeft deze zaak mogelijk ook gevolgen voor internetfora en zoekmachines.

Het BitTorrent-platform Mininova
Mininova geeft internetgebruikers gratis toegang tot zogenaamde ‘torrents’, deze torrents verwijzen naar bestanden die door andere gebruikers met behulp van die torrents vanaf andere locaties op het internet kunnen worden gedownload. het platform van Mininova biedt torrents aan in verschillende categorieën variërend van muziek tot films en televisieseries.

Ten aanzien van het plaatsen van nieuwe torrents hanteert Mininova het beleid dat zij geen porno, virussen of drugsgerelateerde torrents op het platform willen zien. Om ervoor te zorgen dat dergelijke torrents niet tot haar platform doordringen zijn er administrators en moderators die een oogje in het zeil houden. Wanneer zij door een gebruiker op torrents worden geattendeerd die niet in lijn zijn met het beleid, hebben zij de bevoegdheid om de desbetreffende torrents te verwijderen. Door het uitvoeren van deze werkzaamheden kunnen de moderators en administrators gezien worden als de uitvoerders van het beleid van Mininova.

Naast het uitvoeren van haar beleid heeft Mininova ook een filter en een ‘notice and take down’-procedure (hierna te noemen: NTD-procedure) op het platform geïnstalleerd. Deze twee functies zijn speciaal gemaakt om ervoor te zorgen dat ook rechthebbenden zich kunnen melden en dat eenmaal verwijderde torrents niet meer op de site teruggeplaatst kunnen worden.

Het geschil
De stichting BREIN eist in deze zaak primair dat de rechter voor recht verklaart dat Mininova inbreuk maakt op de auteursrechten en de naburige rechten. Dit doet zij, volgens BREIN, door de beschermde werken openbaar te maken. Subsidiair vordert BREIN dat de rechtbank voor recht verklaart dat Mininova onrechtmatig handelt door gelegenheid te geven tot, aan te zetten tot en te profiteren van de inbreuk op de auteursrechten en naburige rechten.

Mininova reageert op deze vorderingen door primair te stellen dat zij nooit de controle over het bestand zelf heeft. Op het platform plaatsen gebruikers alleen links naar informatie die elders is opgeslagen. Hieruit volgt, volgens Mininova, dat zij geen auteursrechtelijk en nabuurrechtelijk beschermt werk openbaar maakt. Subsidiair stelt Mininova dat haar een beroep toekomt op de beperkte aansprakelijkheid van artikel 6:196c lid 4 BW. Mininova stelt dat zij een tussenpersoon is in de zin van artikel 6:196c lid 4 BW. Op grond van deze bepaling is degene die diensten van de informatiemaatschappij verricht die bestaan uit het op verzoek opslaan van een ander afkomstige informatie, in beginsel niet aansprakelijk voor de opgeslagen informatie.

Schending van het auteursrecht en de naburige rechten
Allereerst behandelt de rechtbank het openbaarmaken door Mininova van auteursrechtelijk en nabuurrechtelijk beschermd werk. Volgens de rechtbank heeft Mininova op geen enkel moment de macht over het inbreukmakende bestand zelf, zij kan deze dus ook niet bewerken of verwijderen, evenmin kan zij voorkomen dat het bestand de downloader bereikt. Het is dan ook niet Mininova, maar het zijn de gebruikers van het platform die het initiatief nemen tot het overbrengen van de bestanden. Volgens de rechtbank leidt dit ertoe dat de handelingen van Mininova niet als ‘openbaarmakingshandelingen’ hebben te gelden. Hierdoor maakt zij geen rechtstreekse inbreuk op de auteursrechten en de naburige rechten. De primaire vordering van BREIN wordt dus door de rechtbank verworpen.

Beperkte aansprakelijkheid
Vervolgens behandelt de rechtbank het eventueel onrechtmatig handelen van Mininova. De vraag in de subsidiaire vordering van BREIN is, of de handelswijze van Mininova gezien kan worden als onrechtmatig ten opzichte van de door stichting BREIN vertegenwoordigde belanghebbenden. Voor het antwoord op deze vraag is van belang of Mininova zich kan beroepen op de beperkte aansprakelijkheid van artikel 196c lid 4 BW. De rechtbank overweegt hierover dat de dienstverlener alleen een beroep toekomt op artikel 6:196c lid 4 BW, indien zij zich verder op geen enkele wijze inlaat met de van de ander afkomstige informatie. Uit hetgeen hierboven al uiteengezet is, blijkt dat Mininova zich weldegelijk inlaat met deze informatie, namelijk ondermeer door het verwijderen van torrents die in strijd zijn met haar beleid.

Dientengevolge oordeelt de rechtbank dat Mininova geen tussenpersoon is in de zin van artikel 6:196c lid 4 BW omdat Mininova zich actief met de inhoud van haar platform bemoeit. Omdat Mininova dus een bepaald filtersysteem heeft en haar eigen beleid nastreeft moet zij nu een nog veel beter filtersysteem installeren om ervoor te zorgen dat auteursrechtelijk beschermd werk niet via haar platform kan worden aangeboden. Omgekeerd zou je je kunnen afvragen of Mininova zich misschien beter helemaal niet met de inhoud van haar platform had moeten bemoeien om zo een beroep op artikel 6:196c lid 4 BW veilig te stellen. Mijns inziens was de rechtbank ook dan tot deze conclusie was gekomen omdat de hele inrichting van het platform erop is gericht om het haar bezoekers zo gemakkelijk mogelijk te maken om films, muziek en televisieseries te vinden en vervolgens te downloaden.

Voorgaande neemt niet weg dat de rechter nog veel onduidelijkheid laat bestaan over de invulling van artikel 6:196c lid 4 BW. Zo is het bijvoorbeeld de vraag of ook internetfora en zoekmachines geraakt worden door deze uitspraak. In lijn met de uitspraak is een beheerder van een forum waarschijnlijk aansprakelijk indien de gebruikers van dat forum links plaatsen naar bestanden die auteursrechtelijk worden beschermd. Een en ander zou volgen uit het feit dat een forumbeheerder zich, door te modereren en indelingen in het forum te maken, actief met de inhoud van het forum bemoeit. Hierdoor wordt een forumbeheerder al snel aansprakelijk voor iets wat een ander op zijn forum plaatst. Zelfs zoekmachines zouden door deze uitspraak geraakt kunnen worden, via Google kan immers ook naar torrents gezocht worden. Wanneer Mininova in beroep gaat tegen de uitspraak van de rechtbank zal er door het hof hopelijk meer duidelijkheid gegeven kunnen worden over de nadere invulling van artikel 6:196c lid 4 BW.

Strijd met de maatschappelijke zorgvuldigheid
De rechtbank komt uiteindelijk tot de conclusie dat Mininova onrechtmatig heeft gehandeld ten opzichte van de bij Stichting Brein aangesloten rechthebbenden uit de entertainmentindustrie door “(structureel) gelegenheid te geven tot, aan te zetten tot en te profiteren van de door haar gebruikers gepleegde inbreuken op de auteursrechten en naburige rechten van deze rechthebbenden. Mininova moedigt de gebruikers van haar platform aan om auteursrechtelijk beschermd materiaal via haar platform toegankelijk te maken, helpt gebruikers bij het vinden van het bestand met het gewenste auteursrechtelijk beschermde werk en zorgt er met behulp van administrators en moderators voor dat de auteursrechtelijk beschermde werken die via haar platform toegankelijk zijn, ook bruikbaar zijn voor haar gebruikers. Door deze handelwijze worden de gebruikers beter in staat gesteld om auteursrechtelijk beschermd materiaal met elkaar te delen. Daardoor wordt het belang van de auteursrechthebbenden om zelf te bepalen op welke wijze en onder welke voorwaarden hun werken de gebruiker bereiken, geschaad. De rechtbank acht het aannemelijk dat de auteursrechthebbenden daardoor schade lijden.”

Duidelijker criterium
Mininova maakt volgens de rechtbank geen rechtstreekse inbreuk op het auteursrecht en de naburige rechten omdat zij de beschermde werken niet openbaar maakt. De rechtbank meent echter wel dat zij een onrechtmatige daad pleegt door structureel gelegenheid te geven tot, aan te zetten tot en te profiteren van de door haar gebruikers gepleegde inbreuken op de auteursrechten en naburige rechten van rechthebbenden. Opvallend is de uitspraak van de rechtbank dat Mininova geen beroep toekomt op grond van het feit dat zij een tussenpersoon is in de zin van artikel 6:196c lid 4 BW vanwege haar actieve bemoeienis met het platform. Een en ander zou in de toekomst grote invloed kunnen hebben op internetfora en zelfs zoekmachines. Het wachten is nu op een duidelijker criterium voor tussenpersonen in de zin van artikel 6:196c lid 4 BW.